Bir lastiğin yollardaki yolculuğu sona erse de döngüsel ekonomi kapsamında hammadde niteliği ve sanayi değeri varlığını sürdürüyor. 

Lastiklerin araç üzerindeki kullanım ömrünün sona ermesi, ekonomik değerlerinin de sona erdiği anlamına gelmiyor. AKO Grup, Ankara’da faaliyet gösteren Ömrünü Tamamlamış Lastik (ÖTL) Geri Dönüşüm Tesisi ile atık lastikleri farklı sektörlerin kullanabileceği nitelikli hammaddelere dönüştürüyor. Yıllık 75 bin ton atık lastiği geri dönüştürme kapasitesine sahip tesis, geri kazanılan kauçuk, çelik ve diğer bileşenlerle lastik sektörünü döngüsel ekonominin önemli aktörlerinden biri haline getiriyor.

“Atık olarak görülen malzemeyi yeniden ekonomik değere dönüştürüyoruz”

AKO Grup Yönetim Kurulu Üyesi S. Safa Özcan, ÖTL geri dönüşümünün Türkiye sanayisi için yeni bir kaynak alanı oluşturduğunu belirterek, “AKO Grup olarak sürdürülebilirliği geleceğin sanayi modelini şekillendiren stratejik bir yaklaşım olarak görüyoruz. Ömrünü Tamamlamış Lastik Geri Dönüşüm Tesisimiz, bu yaklaşımın en somut örneklerinden biri. Burada ömrünü tamamlamış lastikleri birer atık olmaktan çıkarıp kauçuk, çelik ve farklı nitelikteki malzemelere dönüştürerek yeniden üretim süreçlerine ve bunun yanı sıra yakıt olarak Türkiye’nin enerjisine geri kazandırıyoruz. 2024 yılında gerçekleştirdiğimiz geri dönüşüm faaliyetleriyle elde ettiğimiz sonuçlar, doğru teknoloji ve güçlü bir altyapıyla çevresel kazanımın aynı zamanda ekonomik değere dönüşebildiğini gösteriyor. Bizim için döngüsel ekonomi, üretimin sonunda başlayan bir süreç değil, tasarımdan kullanıma ve geri dönüşümden yeniden üretime kadar tüm yaşam döngüsünü kapsayan bir anlayış. Gelecekte lastik sektörünün en önemli başarı kriterlerinden birinin, yalnızca ne kadar lastik ürettiğimiz değil, kullanım ömrünü tamamlayan lastiklerden ne kadar değer yaratabildiğimiz olacağına inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

2025’te 32 bin ağaca eşdeğer geri dönüşüm etkisi oluşturuldu.

AKO Grup’un geri dönüşüm faaliyetleri 2025 yılında önemli bir ölçeğe ulaştı. Grup, yıl içerisinde 9 milyon 70 bin kilogram ömrünü tamamlamış lastiği, 2 milyon 172 bin kilogram karkas ve bladder’i ve 4 milyon 200 bin kilogram kauçuk hamurunu geri dönüştürdü.

Bu çalışmalar sonucunda 9 milyon 102 bin kilogram lastik cipsi, 70 bin kilogram kord, 243 bin kilogram kauçuk granül, 1 milyon 657 bin kilogram rejenere kauçuk ve 170 bin kilogram çelik tel elde edildi. Bunun yanı sıra 4 milyon 200 bin kilogram hamur ise hammadde olarak tamamen geri dönüştürüldü. 

Geri dönüşüm çalışmaları sonucunda 108 bin 936 ton karbon emisyonunun engellenmesine eşdeğer bir kazanım sağlanırken, 32 bin ağaca eşdeğer geri dönüşüm etkisi oluşturuldu.

Ortaya çıkan bu malzemeler, farklı sanayi kollarında yeniden değerlendiriliyor. Lastik cipsi özellikle çimento fabrikalarında alternatif yakıt olarak kullanılarak Türkiye’nin enerji dışa bağımlılığını önemli miktarda azaltırken, lastik granül parçaları yol yapımında, kauçuk granül spor sahaları, çocuk oyun alanları, sığır altlık mat’ı ve endüstriyel zeminler gibi çeşitli zemin uygulamalarında değerlendirilebiliyor, yine benzer şekilde Granülden üretilen Rejenere Kauçuk ise Lastik Hamurunu ikame etmek sureti ile yurtdışı bağımlılığımızı azaltan bir hammadde olarak ekonomiye katkı sağlıyor. Kord-karkas ve bladder malzemeleri lastik ve tekstil sektörlerine, geri kazanılan çelik ise otomotiv, inşaat ve metal işleme gibi alanlara girdi sağlayabiliyor.

AKO Grup’un yatırımı, atığı kaynağa çeviriyor

AKO Grup’un geri dönüşüm yaklaşımının merkezinde, ömrünü tamamlamış lastiklerin yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir atık olarak değil, yeniden değerlendirilebilecek bir kaynak olarak ele alınması bulunuyor. Lastiğin farklı bileşenlerinin ayrıştırılmasıyla elde edilen malzemeler, yeni üretim süreçlerine yeniden dahil edilebiliyor. Böylece bir ürünün yaşam döngüsü, araç üzerindeki kullanım süresinin ötesine taşınıyor. 

Bu model, döngüsel ekonominin temel yaklaşımıyla da örtüşüyor. Döngüsel ekonomide amaç, ürün ve hammaddelerin mümkün olduğunca uzun süre ekonomik değerini koruması ve kullanım ömrünü tamamlayan ürünlerin yeni üretim süreçlerine yeniden kazandırılması. ÖTL geri dönüşümü de bu anlayışın lastik sektöründeki en somut uygulamalarından biri olarak öne çıkıyor.